Program refundacji in vitro - perspektywa pacjentów i realizatorów programu

Raport 2026

Program refundacji leczenia niepłodności metodą in vitro

Perspektywa pacjentów i realizatorów

Po raz pierwszy w jednym dokumencie spotyka się głos 767 uczestniczek i uczestników rządowego programu refundacji in vitro z opinią 37 ośrodków, które go realizują.

okładka raportu Program refundacji leczenia niepłodności 2026
767
pacjentek i pacjentów objętych badaniem
37
ośrodków realizujących program (z 58)
2
równoległe badania ankietowe
Najważniejsze wnioski

Program jest oceniany bardzo wysoko –
i precyzyjnie wskazuje, co wymaga zmiany

Zarówno pacjenci, jak i realizatorzy zgodnie chwalą założenia programu i jakość leczenia. Jednocześnie oba badania jednoznacznie wskazują obszary wymagające interwencji. Sześć obserwacji, które układają się w jeden obraz.

4,73/5
Program otworzył dostęp do leczenia
Najwyższa ocena w całym badaniu realizatorów. Niemal 60% pacjentów przystępuje w ramach programu do pierwszej procedury in vitro – program skutecznie dotarł do nowych pacjentów, którzy wcześniej nie mieli realnego dostępu do leczenia.
90,6%
Założenia zgodne z rekomendacjami i oczekiwaniami
Tylu pacjentów pozytywnie ocenia założenia programu. Realizatorzy uznają kryteria kwalifikacji za czytelne (4,68/5), a zgodność z aktualną wiedzą medyczną za wysoką (4,32/5).
85,9%
Obsługa i jakość leczenia oceniane dobrze
Pacjenci wysoko oceniają zaangażowanie personelu medycznego. Organizację programu w ośrodkach pozytywnie ocenia 84,7% uczestników, a jakość leczenia – 79%.
1,81/5
Niedofinansowanie – problem systemowy
Najniżej oceniany aspekt programu. 73% ośrodków wskazuje limit kontraktów jako kluczową barierę. Pacjenci opisują nagłe przerywanie procedur i odwoływanie transferów z powodu wyczerpania środków.
46,2%
Pacjenci wciąż ponoszą koszty leczenia
Niemal połowa pacjentów zapłaciła za badania kwalifikacyjne, choć regulamin tego zabrania. 16% wydało ponad 5 000 zł na leczenie poza lekami, kolejne 15,8% – ponad 5 000 zł na same leki.
35%
Program nie obejmuje pełnej ścieżki leczenia
Tylu realizatorów wskazuje biopsję jądra jako kluczowy brak w katalogu refundacji. Pary z niepłodnością męską płacą za zabiegi nawet kilkanaście tysięcy złotych – i ośrodki, i pacjenci zgodnie postulują zmianę.
Co znajdziesz w raporcie

Sześć obszarów, sześć wyzwań

Raport organizuje wnioski wokół sześciu obszarów, w których perspektywy pacjentów i realizatorów spotykają się w jednym punkcie. Każdy z nich rozwijamy w pełnej wersji dokumentu.

1

Profil uczestników i ośrodków

Kto korzysta z programu, kto go realizuje, jakie ścieżki leczenia wybierają pacjenci.

2

Dostępność i ciągłość leczenia

Czasy oczekiwania, kriotransfery, przerwy między cyklami i ich przyczyny.

3

Koszty ponoszone przez pacjentów

Badania kwalifikacyjne, wizyty lekarskie, procedury dodatkowe, koszty leków.

4

Wsparcie psychologiczne

Dostępność, świadomość prawa, faktyczne wykorzystanie i bariery.

5

Finansowanie i wycena świadczeń

Mechanizm blokowania środków, niedoszacowanie procedur, nieprzewidywalność transz.

6

Bariery i rekomendacje

Co utrudnia korzystanie z programu i co konkretnie powinno się zmienić.

Cztery priorytety zmiany

Co należy zrobić w pierwszej kolejności

Stowarzyszenie Nasz Bocian, w komentarzu zamykającym raport, wskazuje cztery obszary wymagające najpilniejszej interwencji systemowej. Pełne uzasadnienia znajdują się w dokumencie.

Priorytet 01

Skoordynowana, bezpłatna diagnostyka i leczenie niższego rzędu

Program in vitro nie może być pierwszym kontaktem pary z systemem ochrony zdrowia w zakresie niepłodności. Bez dostępu do bezpłatnej diagnostyki i leczenia niższego rzędu w ramach NFZ część par trafia do programu nieprzygotowana, a część nie trafia do niego wcale. Program działa sprawnie – potrzebuje jednak systemowego zaplecza.

Priorytet 02

Rejestr procedur medycznie wspomaganej reprodukcji

Rejestr to przede wszystkim narzędzie poprawy bezpieczeństwa pacjentów i jakości leczenia poprzez systemową kontrolę standardów w ośrodkach. Umożliwia weryfikację liczby cykli odbytych przez parę u różnych realizatorów i – co kluczowe dla systemu – odejście od finansowania opartego na deklaracjach na rzecz finansowania opartego na rzeczywistych, weryfikowalnych danych. 75,7% realizatorów popiera wprowadzenie rejestru.

Priorytet 03

Finansowanie oparte na realnych danych.

Aby program działał długofalowo, finansowanie świadczeń powinno opierać się na faktycznych wynikach leczenia, obejmować cały proces terapeutyczny pacjenta i podlegać standardom jakości. Dane nie mogą mieć przy tym charakteru deklaratywnego, a skuteczność musi być mierzona w korelacji z rokowaniem pacjentów. Dzięki temu więcej pieniędzy trafiałoby do placówek o najlepszych rezultatach, a program byłby spójny z najlepszymi praktykami europejskimi. Jak wskazano w raporcie, wdrożenie takiego modelu wymaga dogłębnej analizy skutków.

Priorytet 04

Mechanizm finansowania – pieniądz za pacjentem

Pieniądz powinien podążać za pacjentem, a nie pozostawać zablokowany w ośrodkach, które zarezerwowały środki, lecz nie zdążyły ich wydatkować. Sama zmiana mechanizmu może okazać się równie istotna jak zwiększenie budżetu. Pełny obraz zapotrzebowania wyłoni się prawdopodobnie dopiero w roku 2027.

15 000
Mierzalny rezultat

Tyle dzieci urodziło się dzięki programowi

W ciągu zaledwie dwóch lat od uruchomienia programu urodziło się dzięki niemu 15 tysięcy dzieci – dzieci, które bez refundacji mogłyby się nie urodzić. Zakres i dostępność polskiego programu stawiają go w gronie najbardziej kompleksowych rozwiązań tego typu w Europie.

Źródło: komentarz Stowarzyszenia Nasz Bocian, raport 2026
“”

Czas jest kluczowym czynnikiem w leczeniu niepłodności, dlatego nie powinno być sytuacji, w których pacjenci nie mają zapewnionej ciągłości leczenia.

– wypowiedź uczestniczki badania pacjentów, raport 2026
Dla kogo jest ten raport

Raport jest dla wszystkich, którzy współtworzą system leczenia niepłodności – i tych, którzy z niego korzystają

Program refundacji to nie tylko zapisy w dokumentach. To codzienne wybory, rozmowy, decyzje i emocje wielu osób. Dlatego nasz raport piszemy z myślą o wszystkich, którzy współtworzą tę rzeczywistość – z różnych stron systemu.

  • Pacjentek, pacjentów i ich bliskich – dla świadomego wyboru ścieżki leczenia
  • Decydentów Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia
  • Parlamentarzystów pracujących nad polityką zdrowotną
  • Ośrodków realizujących program i organizacjach branżowych
  • Dziennikarzy i mediów opisujących tematykę zdrowotną
Autorzy raportu
nasz_bocian_logo_whit
Stowarzyszenie Nasz Bocian
Polska organizacja pacjencka działająca od 2002 r. na rzecz osób i par doświadczających niezamierzonej bezdzietności, adopcji i rodzicielstwa zastepczego. Inicjator i koordynator badań.
CEESTAHC logo białe
Stowarzyszenie CEESTAHC
Polska organizacja pozarządowa działająca od 2003 r. w obszarze zdrowia publicznego i medycyny. Partner badań.
Pobierz raport

Pełny dokument, szczegółowe dane
i rekomendacje

Liczby, wykresy, wypowiedzi pacjentów i realizatorów oraz rekomendacje, które przekazujemy decydentom. Raport jest dostępny bezpłatnie.

PDF · 38 stron · 2026

Program refundacji leczenia niepłodności metodą in vitro 2026

Perspektywa pacjentów i realizatorów · Stowarzyszenie Nasz Bocian × Stowarzyszenie CEESTAHC

Pobierz 

Jeżeli uważasz, że raport jest ciekawy i wartościowy, udostępnij go.