Diagnostyka i leczenie niepłodności to proces, w którym medycyna nieustannie przeplata się z psychiką. Jest kwintesencją pojęć „psychosomatyka” i „somatopsychologia” i jako taką właśnie należy ją postrzegać. To często punkt zwrotny, od którego nic już nie jest dokładnie takie jak było na różnych obszarach życia. W parze, rodzinie, pracy, towarzystwie, w sobie samym. Często uruchamia się lawina zmian i trudnych emocji, które wymagają normalizacji i zrozumienia.
Informacyjny chaos
Jeszcze kilka lat temu problemem było poszukiwanie informacji na temat niepłodności i leczenia. Teraz – w dobie mediów społecznościowych – problemem jest raczej zalew informacyjny i znalezienie właściwych i rzetelnych danych. To powoduje nieustanny mętlik i ciągłe poddawanie w wątpliwość swoich decyzji. To powoduje permanentny stan napięcia i bycia wyczuloną na to aby czegoś nie przegapić, nie pominąć, nie dopatrzyć. To ciągły stres spowodowany pytaniami: co jeszcze mogę zrobić? Co trzeba zrobić? Czego dopilnować? Gdzie jeszcze pójść? Jakiego specjalistę poprosić o pomoc? No i obciążanie się poczuciem winy – no bo skoro ciągle nie wychodzi to czy to znaczy, że ja coś robię źle? MY robimy coś źle? Czego nie dowozimy?
Poczucie winy i "rozliczanie" przeszłości
Jednym z najczęstszych mechanizmów, na które wskazuje ekspertka, jest tendencja do obwiniania się. Kobiety często szukają przyczyn niepowodzeń w swoich dawnych decyzjach lub trybie życia, co buduje destrukcyjne poczucie winy. U mężczyzn diagnoza często uderza w poczucie odpowiedzialności, co może prowadzić do emocjonalnego wycofania.
Relacja w parze: Różne języki przeżywania
W swoich wystąpieniach (m.in. dla Stowarzyszenia Nasz Bocian w grudniu 2025 r.) psycholożka zwraca uwagę na dynamikę związku:
Ona przejmuje kontrolę: Kobieta często staje się „kierownikiem projektu”, pilnując terminów badań i procedur.
On gubi sprawczość: Mężczyzna może czuć się zredukowany do roli „dawcy parametrów”, co rodzi napięcia i poczucie izolacji.
Wspólne czekanie: Budowanie bezpieczeństwa w relacji wymaga zaakceptowania, że każde z partnerów może przeżywać ten proces inaczej.
Mit "odpuszczania" a realny stres
Ostaszewska-Mosak konsekwentnie przestrzega przed społeczną presją „odpuszczenia sobie” czy „zrelaksowania się”. Podkreśla, że stres jest naturalną reakcją na trudną sytuację życiową, a nie jej przyczyną. Zamiast walczyć ze stresem, należy budować tzw. „cegiełki spokoju” – drobne działania przywracające poczucie sprawczości.
Życie po diagnozie: Nowa perspektywa
Ekspertka zaznacza, że niepłodność to nie tylko walka o dziecko, ale też proces adaptacji do nowej rzeczywistości, która może obejmować dawstwo gamet czy adopcję. Co istotne, nawet sukces w postaci ciąży po leczeniu nie zawsze kończy emocjonalne zmagania – bywa ona trudniejsza niż zakładano, niosąc ze sobą lęk o utrzymanie stanu, na który tak długo się czekało.
Wsparcie psychologiczne w tym procesie nie służy jedynie „naprawieniu” emocji, ale przede wszystkim ich oswojeniu i zapobieganiu izolacji pary w ich wspólnym kryzysie.
Autorką artykułu jest Tatiana Ostaszewska-Mosak - psycholożka, psychoterapeutka, absolwentka Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego (specjalizacja: Psycholog Kliniczny Zdrowia) oraz Szkoły Psychoterapii Poznawczo-Behawioralnej.
Od piętnastu lat związana z problematyką niepłodności i wspierania jej leczenia – Pomaga w prowadzeniu ciąż zagrożonych, trudnych oraz uzyskanych po szczególnie skomplikowanych i medycznie wspomaganych staraniach. Przygotowuje do porodów i wczesnej opieki nad niemowlęciem. Zajmuje się profilaktyką depresji poporodowej. Współautorka książki „Drogi ku płodności”. Od wielu lat współpracuje ze Stowarzyszeniem Nasz Bocian, wspierając jego liczne inicjatywy.W swojej praktyce wykorzystuje różne podejścia i metody psychologiczne oraz psychoterapeutyczne takie jak – Terapia Akceptacji i Zaangażowania (ACT), logoterapia, psychologia pozytywna, terapia zorientowana na cel, terapia krótkoterminowa i interwencja kryzysowa. Od zawsze zainteresowana problematyką stresu, jego wpływu na zdrowie i funkcjonowanie człowieka oraz ogólnie pojętą psychosomatyką.
Partnerzy projektu:
Ferring Pharmaceuticals oraz Nutrition Health Institute.
