Autor:

Data publikacji:

11.10.2010

zaloguj się, żeby móc oceniać artykuły

grid wróć do listy artykułów

NIEPŁODNOŚĆ MĘSKA – OGÓLNE INFORMACJE

niepłodność męska

Autor opracowania:
dr n. med. Robert Jarema
chirurg, urolog, konsultant ds. andrologii, członek Europejskiego Towarzystwa Urologicznego (FEBU)
Klinika InviMed w Warszawie

Według Światowej Organizacji Zdrowia niepłodność to “niemożność uzyskania ciąży u seksualnie aktywnej pary niestosującej antykoncepcji przez okres co najmniej 1 roku”. Dane epidemiologiczne wskazują, że niepłodność jest powszechnym problemem w skali światowej i dotyczy jednej szóstej wszystkich par. Szacuje się, że liczba związków dotkniętych niepłodnością na świecie wynosi 60-80 mln i wykazuje tendencję wzrostową o 2 mln/rok kolejnych przypadków. W Polsce problem niepłodności jest stwierdzany u około 19% par, z czego 4% stanowią osoby niepłodne, a 15% osoby z ograniczoną płodnością (subfertility). W oparciu o dane epidemiologiczne przyjęto, że w równym stopniu, tj. po około 40% przypadków, przyczyną niepłodności jest czynnik męski i żeński, pozostałe zaś 20% dotyczy obojga partnerów.

Niepłodność dzielimy na:

  • niepłodność pierwotną: stan, w którym mężczyzna nigdy nie doprowadził do koncepcji u partnerki,
  • niepłodność wtórną: gdy mężczyzna doprowadził do koncepcji partnerki w przeszłości, ale obecnie nie może tego uczynić.

CZYNNIKI OBNIŻAJĄCE PŁODNOŚĆ U MĘŻCZYZN:

  • infekcje (rzeżączkowe zapalenie jąder, powikłania po śwince, choroby przenoszone drogą płciową),
  • przebyte operacje w obrębie układu moczowo-płciowego,
  • choroby z innych układów (układ krążenia, zapalenie nerek, cukrzyca, niedokrwistość, choroby wątroby i trzustki, alkoholizm),
  • czynniki środowiskowe (przegrzanie okolic narządów płciowych, środki ochronny roślin, barwniki anilinowe, metale),
  • leki (morfina, kokaina, duże dawki chininy, duże dawki androgenów i kortykosterydów),
  • wiek powyżej 40 roku życia,
  • radioterapia i chemioterapia (uszkodzenie jąder jest na ogół nieodwracalne) BANK NASIENIA!,
  • problemy seksualne (około1%),
  • styl życia (stres, palenie tytoniu, otyłość, dieta).

Przyczyny niepłodności męskiej:

  • Niepłodność idiopatyczna 30,2 %
  • Varicocele 15,4 %
  • Hypogonadyzm 9,7 %
  • Infekcje 8,5%
  • Niezastąpione jądra 8.0 %
  • Zaburzenia erekcji i ejakulacji 6,7%
  • Choroby ogólnoustrojowe 5,2%
  • Przeciwciała przeciwplemnikowe 3,8%
  • Nowotwory jąder 2,1%
  • Niedrożność dróg wyprowadzających 1,5%
  • Pozostałe 8,9%

Diagnostyka niepłodności męskiej:

  • wywiad kliniczny (badanie podmiotowe),
  • badanie przedmiotowe(obejrzenie pacjenta pod kątem zaburzeń rozwoju narządow płciowych, nieprawidłowości anatomicznych, zmian wyglądu i sylwetki itp.),
  • badanie nasienia,
  • badania hormonalne, badania obrazowe,
  • konsultacja urologiczna/andrologiczna,
  • badania genetyczne (azoospermia, hypogonadyzm, obustronny lub jednostronny brak nasieniowodow – mukowiscydoza),
  • biopsja jąder,
  • badanie chromatyny plemnikowej.

Parametry nasienia – wartości referencyjne wg WHO

  • Czas upłynnienia: < 60 minut
  • Objętość : 2,0 – 6,0 ml
  • pH: 7,5 – 8,1
  • Liczba plemnikow: 20 – 250 milionow/ml
  • Całkowita liczba plemnikow: > 40 milionow
  • Ruchomość (60 minut po ejakulacji): > 25% klasy a lub > 50% klasy a i b
  • Morfologia: > 14 % prawidłowych
  • Żywotność: > 75 % żywych
  • Leukocyty : < 1,0 miliona /ml

Nazwy stosowane przy ocenie ejakulatu:
Normozoospermia: ejakulat prawidłowy
Oligozospermia: koncentracja plemników niższa od 20 x 106/ ml
Astenozoospermia: mniej niż 50% plemników w ruchu prawidłowym postępowym zarówno szybkim jak i wolnym (tj. typu A i B) lub mniej niż 25% plemników w szybkim ruchu postępowym (typu A)
Teratozoospermia: mniej niż 30% plemników o prawidłowej morfologii
Oligo-asteno-teratozoospermia: zaburzenia liczby, ruchliwości i morfologii ( może być też kombinacja tylko dwu cech nieprawidłowych)
Azoospermia: brak plemników w ejakulacie
Aspermia: brak ejakulatu


Leczenie powinno być przyczynowe z zastosowaniem:

  • lekow hormonalnych (hypogonadyzm hypogonadotropowy, zaburzenia hormonalne),
  • antybiotykow (stany zapalne w obrębie drog wyprowadzających nasienie),
  • operacji (niedrożność przewodow wyprowadzających nasienie, żylaki powrozka nasiennego),
  • ok. 25-30% przypadkow niepłodności męskiej to NIEPŁODNOŚĆ IDIOPATYCZNA, czyli o nieznanej dotychczas przyczynie – techniki wspomaganego rozrodu.


Profilaktyka:

  • zdrowy tryb życia,
  • ruch,
  • dieta,
  • vit. A+E,
  • L-karnityna,
  • selen,
  • cynk.