Rekomendacje PTGO dotyczące zachowania płodności u kobiet leczonych onkologicznie

Z raportu Polskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej (PTGO) wynika, iż procedury zamrażania fragmentów jajnika (ovarian tissue cryopreservation - OTC), jako metody zachowania płodności u kobiet, u których konieczna jest chemioterapia, przestają być uważane za eksperyment medyczny.

W zaleceniach Komitetu Wykonawczego Amerykańskiego Towarzystwa Medycyny Rozrodu (ASRM) z 2019 roku czytamy, że OTC nie jest już uważana za metodę eksperymentalną i jest jedyną opcją dla dziewcząt w wieku przedpokwitaniowym, oraz dla tych kobiet które nie mogą być stymulowane do procedury IVF.

Swoje stanowisko dotyczące OTC zmieniła też ESHRE i w zaleceniach z 2020 roku czytamy, że mrożenie tkanki jajnikowej może być proponowane jako alternatywne leczenie w celu zachowania płodności u młodych pacjentek, u których istnieje ryzyko wystąpienie przedwczesnej niewydolności jajnikowej (premature ovarian insufficiency - POI).

U kogo można stosować OTC:

• u dziewcząt w wieku przedpokwitaniowym,
• u kobiet u których nie ma czasu lub nie jest wskazana stymulacja jajeczkowania przed interwencją onkologiczną,
• u kobiet które nie akceptują technik wspomaganego rozrodu.

Zalety OTC:

• pobranie i retransplantacja tkanki jajnikowej to jedyna metoda zabezpieczenia płodności pozwalająca na zajście w ciążę bez dalszych medycznych interwencji,
• jest to także metoda przywrócenia funkcji hormonalnej jajnika a co za tym idzie, działania kardioprotekcyjnego, zmniejszenia ryzyka osteoporozy i demencji starczej, co jest nie mniej istotne niż sama prokreacja.

Ograniczenia OTC:

• konieczność wykonania co najmniej dwukrotnie laparoskopii oraz brak refundacji kosztów mrożenia tkanki jajnikowej ze środków publicznych w Polsce
• w przypadku nowotworów hematologicznych, istnieje teoretyczne ryzyko związane z możliwością ponownego wszczepienia komórek nowotworowych w zamrożonym fragmencie jajnika, niemniej do tej pory nie odnotowano takiego przypadku.

Rekomendacje Zespołu Roboczego

1. Zespół Roboczy rekomenduje uznanie procedury OTC/OTT jako metody leczniczej.
2. Zaleca się rozważenie zasadności wykonania OTC/OTT u pacjentek z niską rezerwą jajnikową (AMH < 0,4 ng/ml, AFC < 5 pęcherzyków w obu jajnikach).
3. Zasadnym wydaje się w przypadku nowotworów krwi i CSN indywidualne rozpatrzenie przypadku co do ryzyka reimplantacji nowotworu.
4. Zaleca się zastosowanie OTC po rozpoczęciu chemioterapii tylko dla nowotworów hematologicznych.

Cały dokument dostępny jest pod linkiem: Oncofertility 2021.pdf