W związku z dzisiejszą emisją materiału zatytułowanego „Niechciane dzieci z in vitro” przygotowanego przez p. Annę Morawską i Małgorzatę Wójtowicz z redakcji Panoramy, programu drugiego Telewizji Polskiej S.A., przedstawiamy stanowisko Stowarzyszenia na Rzecz Leczenia Niepłodności i Wspierania Adopcji „Nasz Bocian” w tej sprawie:
- Wyrażamy swoje głębokie zaniepokojenie przedmiotowym potraktowaniem małoletnich bohaterów materiału przez zespół redakcyjny Panoramy oraz dopuszczeniem do zaistnienia takiej sytuacji przez pracowników Domu Dziecka nr 4 w Warszawie, pod którego opieką znajdują się obecnie dzieci. Dobro dzieci jest wartością nadrzędną i nie powinno być obiektem medialnej sensacji ani być poddawane manipulacjom;
- Wyrażamy swoje głębokie zaniepokojenie faktem przedstawienia rodzinnego dramatu dzieci w kontekście sposobu, w jaki zostały poczęte. Dramat dziecka, którego rodzice nie są w stanie z różnych przyczyn wykonywać obowiązków rodzicielskich, jest dramatem wymagającym od dziennikarzy szczególnej odpowiedzialności etycznej wobec wrażliwości dziecka. Przedstawianie historii dzieci przez pryzmat okoliczności, w jakich przyszły na świat, jest dyskryminacją podmiotowości dzieci i napiętnowaniem ich sposobu poczęcia, jako określającego tożsamość i warunkującego losy rodzinne, na których zaistnienie nie miały wpływu. W roku 2010 na adopcję oczekiwało w Polsce 210 350 dzieci. Znalazły się pod opieką ośrodków opiekuńczych nie dlatego, że- jak zostało to zasugerowane w materiale wobec małoletnich bohaterów- nie spełniły rodzicielskich oczekiwań, a dlatego, że w ich biologicznych rodzinach wydarzyło się coś złego, a systemowa pomoc udzielana przez Państwo nie okazała się być wystarczająca i skuteczna dla ocalenia integralności rodziny.
- Wyrażamy swoje głębokie zaniepokojenie okolicznościami, w wyniku których dziennikarze Telewizji Polskiej Programu Drugiego znaleźli się w posiadaniu informacji o sposobie poczęcia dzieci znajdujących się pod formalną opieką Domów Dziecka. Rodzi to obawę, iż dane osobowe dzieci nie są w należyty sposób chronione przez wymienione w materiale Domy Dziecka, a formalni opiekunowie dzieci nie dopełnili obowiązku zabezpieczenia interesu swoich podopiecznych. Sytuacja, w której siedmioletnie dzieci są konfrontowane z pytaniem, czy „pamiętają, jak było w ich rodzinnym domku, czy fajnie?” i zadawane są im przez osoby trzecie pytania o powody, dla których rodzice nie sprawują nad nimi bezpośredniej opieki, jest sytuacją skandaliczną i stanowi naruszenie praw dzieci, przede wszystkim ich prawa do ochrony przed bezprawną ingerencją w sferę jego życia prywatnego, rodzinnego i domowego.
Zwracamy także uwagę na fakt, iż dzieci zostały przedstawione imiennie w przytoczonym materiale, a ich sytuacja rodzinna została upubliczniona, co w efekcie przyczynia się do stygmatyzacji dzieci i zwiększa ryzyko identyfikacji.
Z powodu powyższych zastrzeżeń kierujemy do redakcji Panoramy żądanie zabezpieczenia materiału źródłowego z uwagi na podejrzenie o złamaniu prawa przez dziennikarzy redakcji Panoramy i pracowników Domu Dziecka nr 4. W najbliższych dniach wyślemy także list w tej sprawie do Rzecznika Praw Dziecka z prośbą o zbadanie sprawy w kontekście możliwego zaniedbania obowiązków przez opiekunów dzieci sprawujących nad nimi aktualnie opiekę.
Stowarzyszenie na Rzecz Leczenia Niepłodności i Wspierania Adopcji „Nasz Bocian”
Przewodnicząca Zarządu: Blanka Żukowska
Wiceprzewodniczący Zarządu: Michał Damski
Wiceprzewodnicząca Zarządu: Anna Krawczak
Wiceprzewodnicząca Zarządu: Barbara Szczerba
Stowarzyszenie INVI do Obrony Dzieci In Vitro
Prezes Zarządu: Małgorzata Saramonowicz