Autor:

Agnieszka Damska

Data publikacji:

14.10.2022

zaloguj się, żeby móc oceniać artykuły

Procedura in vitro - przebieg, rodzaje i wspomaganie skuteczności

in vitro krok po kroku

 

Spis treści: Zapłodnienie metodą In vitro krok po kroku | Rodzaje procedur In vitro | Dodatkowe zabiegi zwiększające skuteczność In vitro

Zapłodnienie metodą In vitro krok po kroku

Drogę do procedury in vitro rozpoczynamy od konsultacji ze specjalistą leczenia niepłodności. Spotkanie z doświadczonym lekarzem to nie tylko najszybsza droga do znalezienia problemu, ale również oszczędność czasu, który jest wyjątkowo cenny przy leczeniu problemów z płodnością. To właśnie lekarz, na podstawie Waszego stylu życia i dokumentacji medycznej, wyznaczy kierunek, w którym powinniście podążać na drodze do upragnionego rodzicielstwa. 

Metoda in vitro budzi wiele emocji u każdej pary – w większości przypadków jest jedyną szansą i nadzieją na posiadanie dziecka. Przygotowanie do tego procesu jest bardzo istotne: zdrowa i zbilansowana dieta, regularna aktywność fizyczna, prawidłowa masa ciała, spokojny sen oraz nastawienie psychiczne mają wpływ na ogólny stan zdrowia i mogą zadecydować o powodzeniu procedury. Ważne jest byście już na samym początku nie bali się zadawać pytań i otwarcie mówili o swoich lękach związanych z leczeniem. Skrajne emocje związane z in vitro są naturalnym i powszechnym zjawiskiem. W Klinice Płodności Salve Medica pary objęte są wsparciem psychologów, a Koordynatorzy Kliniki Płodności spełniają rolę dobrych dusz, które pomagają im przejść przez cały proces. Udzielają informacji na temat przebiegu diagnostyki i leczenia, pomagają w weryfikacji niezbędnych dokumentów i wyników badań, uświadamiają Pacjentów, że nie są sami w swojej walce. 

Stymulacja hormonalna 

Czas jest bardzo ważnym pojęciem w leczeniu zaburzeń płodności. Jednym z głównych powodów dla którego pary mają problem z zajściem w ciążę, jest wiek partnerki. Nie bez powodu mówi się również, że czas w płodności płynie ,,w cyklach”, ponieważ w każdym z nich kobieta wytwarza komórkę jajową. Dzięki stymulacji hormonalnej liczba dojrzałych i zdolnych do zapłodnienia komórek jajowych wzrasta - można otrzymać nawet 10-12 pęcherzyków Graafa z komórkami gotowymi do zapłodnienia.

Stymulacja jajników odbywa się poprzez kurację farmakologiczną. Specjalista, po przeprowadzeniu szczegółowego wywiadu z Pacjentką, badaniu dopochwowym USG oraz analizie zleconych wcześniej badań, dobiera odpowiednie leczenie. Ważne jest, by ten etap leczenia nie spoczywał tylko na kobiecie – zaangażowanie i wsparcie partnera jest w tym momencie bardzo istotne. Leki do stymulacji podaje się poprzez zastrzyk w brzuch. Często budzi to w kobietach lęk – boją się bólu, czują na sobie przytłaczającą odpowiedzialność za powodzenie procedury. Zachęcamy Pacjentki, żeby poprosiły o szczegółową instrukcję podawania leków pielęgniarki pracujące w klinice. Szkolenie z robienia zastrzyków może dodać pewności siebie i oszczędzi negatywne emocje związane z podawaniem leków. 

Zarówno specjalista, jak i Pacjentka, powinni mieć do siebie szacunek i zaufanie – ważne, by ona rozumiała rozpisany proces stymulacji i dokładnie podążała za jego zaleceniami. 

Punkcja, czyli pobranie komórek jajowych

Kolejnym etapem procedury in vitro jest punkcja jajników. Zabieg ten polega na pobraniu z jajników płynu pęcherzykowego z komórkami jajowymi. Mimo niepokojącej nazwy, jest on bezbolesny i stosunkowo krótki – odbywa się w znieczuleniu dożylnym, a cała procedura trwa ok 10-20 minut. (W zależności od ilości pobieranych pęcherzyków). Przed zabiegiem Pacjentka powinna zastosować bezwzględnie zastosować się do zaleceń lekarza prowadzącego – m.in. pojawienia się na miejscu na czczo (ostatni napój i posiłek najpóźniej 6 godzin przed punkcją), odpowiednio wcześnie i z dowodem tożsamości. Po punkcji Pacjentka musi zostać na obserwacji w klinice na ok. 2-3 godziny. Obserwacja jest niezbędna, ponieważ mogą zacząć dokuczać jej bóle w podbrzuszu, zawroty głowy, nudności. Podobnie jak lekkie krwawienie, są to całkiem naturalne reakcje organizmu na procedurę. W przypadku męskich komórek rozrodczych, Panowie oddają nasienie w specjalnie przeznaczonym do tego kameralnym pomieszczeniu. Jeśli para jest w procesie zapłodnienia in vitro z nasieniem anonimowego dawcy, klinika korzysta z banku komórek rozrodczych.

Zapłodnienie pozaustrojowe

Kolejnym i bardzo ważnym przystankiem na drodze do upragnionej ciąży jest laboratorium embriologiczne – to miejsce, w którym powstaje nowe życie. Właśnie tutaj embriolodzy wyszukują komórki jajowe w pozyskanym płynie pęcherzykowym, oceniają ich dojrzałość, a następnie oddzielają i umieszcza je w specjalnych pożywkach. Po zapoznaniu się z historią leczenia i ocenie stanu medycznego Pacjentów, lekarz oraz embriolog podejmują decyzje o ilości zapłodnionych komórek - nadmiar można zamrozić, zniszczyć, bądź przekazać do banku komórek, by mogły przysłużyć się innej parze. Już następnego dnia Pacjenci mogą uzyskać informację o ilości zapłodnionych komórek, których rozwój od tej pory jest uważnie monitorowany w laboratorium embriologicznym.

Embriotransfer

Od 2 do 5 dni po punkcji następuje ostatni etap procesu zapłodnienia in vitro. Decyzja o jego rozpoczęciu spoczywa na barkach embriologa. Ocenia on rozwój zarodków dojrzewających w laboratorium i informuje specjalistę leczenia niepłodności o gotowości embrionów do transferu. Embriotransfer trwa od 15 do 20 minut. Przeprowadza go lekarz, który za pomocą specjalnego cewnika, pod kontrolą USG, umieszcza zarodki w jamie macicy. Po zakończeniu tego etapu należy przestrzegać zaleceń lekarza. Pacjentka musi przyjmować przepisane leki, unikać gorących kąpieli, sauny i wysiłku fizycznego. Specjaliści zalecają również suplementację magnezu i kwasu foliowego oraz rezygnację ze współżycia na okres 14 dni. 

Pomimo narastających emocji, przez pierwsze dwa tygodnie odradzamy robienie testu ciążowego! Jego wynik może być niemiarodajny. Dobrze jest, by para nie skupiała w tym okresie całej swojej uwagi na oczekiwaniu na ,,dwie kreski”, tylko przeznaczyła ten czas na odpoczynek po długiej drodze, którą ostatnio przeszła oraz doceniła wzajemny wysiłek w spełnianiu marzeń o rodzicielstwie. Każdy sposób na odpędzenie natrętnych myśli jest dobry: nowe hobby, czytanie książek, oglądanie seriali czy spotkania z rodziną. Czasem, pozytywnie na stan umysłu może wpłynąć zmiana otoczenia, które przypomina parze o staraniach i udanie się na krótką wycieczkę. 

Dbanie o komfort psychiczny i pozytywne nastawienie w procesie leczenia są bardzo istotne – walka o rodzicielstwo to maraton, a nie sprint. W Polsce 40% procedur kończy się ciążą i Pacjenci powinni mieć świadomość, że pierwszy transfer może się nie powieść, natomiast nie oznacza to końca ich walki o spełnienie marzeń. 

Rodzaje procedur In vitro

  • In vitro klasyczne (IVF), czyli umieszczenie wcześniej przygotowanych komórki jajowej i plemników w specjalnym medium, co umożliwi na naturalne przenikanie plemników przez błonę komórki i zapłodnienie jej;
  • In vitro PICSI - procedura mikroiniekcji (wstrzyknięcia specjalną igłą) plemnika do komórki jajowej;
  • In vitro z nasieniem dawcy - rozwiązanie dla par, które borykają się z problemem niepłodności po stronie męskiej;
  • In vitro z komórką dawczyni - zalecane jest parom, u których wykorzystano inne metody;
  • Adopcja zarodka - jest wybierana przez pary, u których próby zapłodnienia komórkami własnymi były nieskuteczne.  

Dodatkowe zabiegi zwiększające skuteczność In vitro

  • Badania genetyczne zarodka PGD (Preimplantation Genetic Diagnosis) i PGS (Preimplantation Genetic Screening), czyli badania wykonywane przed implantacją zarodka w jamie macicy. Umożliwiają one na potwierdzenie bądź wykluczenie wad genetycznych u zarodków;
  • Nacięcie otoczki zarodka - AZH/AH (Assisted Zona Hatching/Assisted Hatching), polega na nacięciu osłonki zarodka, co ułatwi mu zagnieżdżenie się macicy;
  • EmbryoGlue® - jest to enzym zwiększający zdolność zagnieżdżenia się zarodka w macicy, zwiększa skuteczność procedury IVF o 10-15%;
  • Monitoring zarodków - Time Lapse - system monitorowania rozwoju zarodków w warunkach laboratoryjnych, co pozwoli na wybór tych najlepiej rokujących;
  • Selekcja MACS (Magnethic activated cell sorting) - jest to system magnetycznego sortowania plemników martwych/o dużym uszkodzeniu DNA od prawidłowych/z niskim uszkodzeniem DNA.

W Polsce 20% par ma problem z zajściem w ciążę. In vitro to jedna z dostępnych metod leczenia niepłodności. Daje nadzieję coraz większej liczbie par, które potrzebują wsparcia, by móc cieszyć się biologicznym dzieckiem. 

Jeśli kobieta ma miej niż 35 lat i po roku regularnego współżycia, bez stosowania środków antykoncepcyjnych nie zaszła w ciążę – wskazanym jest rozpoczęcie diagnostyki w kierunku niepłodności. Ta sama zasada dotyczy Pacjentek po 35. roku życia, z problemem endometriozy, po operacjach ginekologicznych i AMH poniżej 1,5 ng/ml - po pół roku starań.

dr Bogna Sobkiewicz

Autorką artykułu jest lek. spec. Bogna Sobkiewicz - specjalista leczenia niepłodności, ginekolog, położnik, ginekolog estetyczny z Kliniki Płodności Salve Medica w Łodzi i w Warszawie. W pracy zawodowej interesuje się tematyką diagnostyki i leczenia niepłodności, a także prowadzenia ciąży. Wykonuje operacje i zabiegi ginekologiczne oraz leczy problemy nietrzymania moczu. Do Pacjentów podchodzi holistycznie - interesuje ją ich styl życia, dieta i psychologiczne tło problemów ze zdrowiem.

Artykuł powstał w ramach odpłatnej współpracy z Kliniki Płodności Salve Medica.

salve medica logotyp