Co to jest badanie nasienia?
Badanie nasienia (seminogram, spermiogram) to podstawowe badanie w diagnostyce męskiej płodności. Oceniamy liczbę, ruchliwość i budowę plemników oraz kilka cech fizycznych ejakulatu.
Jak przygotować się do badania?
- Seks: powstrzymaj się od wytrysku 3-5 dni (zgodnie z zaleceniem laboratorium).
- Alkohol: nie pij przez 3-5 dni przed badaniem.
- Leki i choroby: gorączka, infekcje i niektóre leki mogą pogarszać wynik - w razie wątpliwości skonsultuj to z lekarzem.
- Ciepło: unikaj sauny, gorących kąpieli i długiego trzymania laptopa na kolanach przez kilka dni przed badaniem.
Gdzie wykonać badanie nasienia?
Badanie nasienia można wykonać we wszystkich ośrodkach leczenia niepłodności oraz w wybranych laboratoriach. W przypadku wskazań medycznych badanie może wykonać w ramach NFZ.
Jak przebiega badanie?
Próbkę uzyskuje się przez masturbację oddając nasienie do jałowego pojemnika.
Najlepiej oddać nasienie na miejscu - w klinikach leczenia niepłodności są specjalnie przeznaczone pomieszczenia. Jeśli zostaniesz poproszony o dostarczenie próbki z domu: utrzymuj próbkę w temperaturze ciała (np. blisko ciała, nie na mrozie), dostarcz najlepiej w ciągu 30 od wytrysku i przekaż informację o czasie oddania nasienia.
Ważne, by cała objętość próbki nasienia trafiła do pojemnika.
Jeśli masturbacja nie jest możliwa, zapytaj laboratorium o specjalne prezerwatywy bez środka plemnikobójczego do pobrania próbki.
Jak czytać wyniki?
Normy WHO to wartości referencyjne (określone na podstawie mężczyzn, których partnerki zaszły w ciążę w ciągu roku).
Wynik poniżej normy nie oznacza od razu niepłodności.
Parametry są mogą być zmienne (stres, gorączka, przegrzewanie jąder, używki, zmęczenie).
Normy badania nasienia (WHO 2021 - dolne granice)
- Objętość ejakulatu: ≥ 1,4 ml
- pH: ≥ 7,2
- Stężenie plemników: ≥ 16 mln/ml
- Całkowita liczba plemników w ejakulacie: ≥ 39 mln
- Ruchliwość ogólna (motile): ≥ 42%
- Ruch postępowy (progresywny): ≥ 30%
- Żywotność (plemniki żywe): ≥ 54%
- Morfologia (prawidłowa budowa): ≥ 4%
- Leukocyty (komórki zapalne): < 1,0 × 10⁶/ml
- Upłynnienie: do 60 min
- Lepkość i aglutynacja: w zakresie prawidłowym (oceniane opisowo)
Zakres „w normie" oznacza wyniki powyżej tych wartości. Ostateczną interpretację zawsze wykonuje lekarz.
Kiedy powtórzyć lub rozszerzyć diagnostykę?
Powtórz seminogram po 2-3 tygodniach, jeśli którykolwiek parametr jest poniżej normy lub jeśli wynik budzi wątpliwości.
Skonsultuj się z andrologiem/urologiem, który w razie potrzeby zleci dodatkowe testy (np. fragmentacja DNA plemników, hormony, USG moszny, posiew).
Pamiętaj, że pełny cykl spermatogenezy trwa ok. 74 dni - na trwałą poprawę parametrów zwykle trzeba kilku tygodni do 3-6 miesięcy.
Co możesz zrobić od razu?
- Rzuć palenie, ogranicz alkohol.
- Unikaj przegrzewania jąder (sauna, gorące kąpiele, długie siedzenie, laptop na kolanach, podgrzewane fotele).
- Ruszaj się, śpij regularnie, zadbaj o masę ciała i dietę.
- Suplementy dobieraj z lekarzem (nie każdy preparat ma sens w każdej sytuacji).
Artykuł powstał w ramach kampanii #NieGrzejJajek
Partnerami kampanii są:
