Leczenie niepłodności metodą in vitro to nie tylko działanie lekarza i embriologów. To także aktywne uczestnictwo w procesie pacjentki i pacjenta. Czasem wystarczą drobne zmiany w stylu życia, innym razem potrzebne są konkretne badania czy suplementacja. Dr Kajetan Piątkowski w rozmowie z Naszym Bocianem podsumował, co realnie może wpłynąć na powodzenie IVF.
1. Zmień styl życia – stopniowo, ale konsekwentnie
Nie trzeba (i nie da się) zmienić wszystkiego w dwa miesiące. Ale warto zacząć. Nawet jeśli do rozpoczęcia procedury zostało niewiele czasu, to dobry moment na:
- ograniczenie lub odstawienie używek,
- poprawę diety,
- wprowadzenie ruchu,
- lepsze zarządzanie stresem.
Nawet niewielkie zmiany mogą mieć pozytywny wpływ na jakość komórek jajowych i plemników.
2. Dieta ma znaczenie
Z badań wiemy jedno: dieta ma wpływ na płodność. I to u obu płci.
✅ Dieta śródziemnomorska (pełna warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych, ryb, roślinnych źródeł białka) może poprawić parametry płodności.
❌ Dieta wysoko przetworzona, bogata w tłuszcze nasycone, fast foody i słodycze – szkodzi.
3. Suplementy? Tak, ale z głową
Nie wszystko, co na półce w aptece, ma udowodnione działanie. Co naprawdę ma sens:
- kwas foliowy – obowiązkowy dla każdej kobiety w wieku rozrodczym,
- witamina D – warto zbadać poziom i suplementować tylko przy niedoborze,
- witamina B6 i B12 – wspomagają metabolizm kwasu foliowego,
- koenzym Q10 i witamina E – mogą wspierać jakość komórek i endometrium,
- inozytol – polecany zwłaszcza przy PCOS,
- NAC (N-acetylocysteina) – możliwa poprawa jakości nasienia.
Zawsze warto omówić suplementację z lekarzem prowadzącym.
4. Nie działaj w ukryciu – graj z lekarzem w otwarte karty
Nie wstydź się mówić lekarzowi o nałogach, trudnościach w relacji, objawach typu ból przy współżyciu. Lekarz nie ocenia – jego rolą jest pomoc. Im więcej wie, tym lepiej może dopasować leczenie. W leczeniu niepłodności zaufanie i komunikacja są kluczowe.
5. Zadbaj o sen i rytm dobowy
Regularny sen wpływa na gospodarkę hormonalną. Praca zmianowa czy niedobory snu mogą zaburzać owulację i pogarszać jakość nasienia. To nie znaczy, że osoby pracujące nocami nie zajdą w ciążę – ale jeśli można poprawić jakość snu, warto to zrobić.
6. Unikaj używek – dotyczy to także mężczyzn
Palenie papierosów, alkohol, waporyzatory czy podgrzewacze tytoniu – wszystko to ma wpływ na nasienie. Palenie znacząco zwiększa stres oksydacyjny w plemnikach, co może prowadzić do problemów z zapłodnieniem czy większego ryzyka poronienia.
7. Mężczyzna też ma swoją rolę
Jakość nasienia to połowa sukcesu. U panów liczy się:
- dieta i styl życia,
- rezygnacja z używek,
- ewentualna suplementacja,
- konsultacja u androloga, jeśli parametry nasienia są nieprawidłowe.
Każde 10 kg nadwagi u mężczyzny to statystycznie o 10% niższa płodność.
8. Transfer? Nie trzeba leżeć bez ruchu
Transfer zarodka to ważny moment, ale…
❌ Nie trzeba leżeć godzinami bez ruchu.
✅ Można normalnie funkcjonować, odpocząć, ale też chodzić, spacerować.
Z badań wynika, że umiarkowana aktywność nie szkodzi, a leżenie może bardziej zaszkodzić psychicznie niż fizycznie pomóc.
9. Jeśli coś się nie udaje – szukaj przyczyny, nie winy
Po dwóch-trzech nieudanych transferach warto:
- porozmawiać z lekarzem o badaniach (biopsja, histeroskopia, badania mikrobiomu endometrium),
- rozważyć diagnostykę genetyczną zarodków (zwłaszcza po 35 r.ż.),
- przeanalizować kwestie immunologiczne i przewlekłego zapalenia błony śluzowej macicy,
- sprawdzić jakość endometrium i poziom progesteronu.
Ale: nie wszystko da się przewidzieć. Czasem przyczyna pozostaje nieznana.
10. Nie jesteście sami – to proces zespołowy
IVF to wspólna praca: lekarzy, embriologów, psychologów, dietetyków – i Wasza.
Nie wszystko da się kontrolować. Nawet idealne zarodki nie zawsze się implantują. Dlatego:
- nie szukajcie winnych,
- dawajcie sobie prawo do emocji,
- budujcie zaufanie w relacji z lekarzem.
Na koniec:
Nie ma jednej drogi do sukcesu. Każda para ma swoją historię. Ale wprowadzenie zmian, o których mówi dr Piątkowski, może realnie zwiększyć Wasze szanse na ciążę – i pomóc Wam poczuć, że macie wpływ.
Artykuł powstał we współpracy z lek. Kajetanem Piątkowskim - specjalistą ginekologiem-położnikiem, kierownikiem medycznym kliniki Invimed w Gdyni
Artykuł powstał dzięki płatnej współpracy z kliniką Invimed