Badanie nasienia jest jednym z podstawowych elementów diagnostyki męskiej płodności. Odpowiednie przygotowanie ma znaczenie, ponieważ pozwala uzyskać wynik możliwie najlepiej odzwierciedlający rzeczywiste parametry nasienia.
Zachowaj abstynencję seksualną
Przed badaniem zaleca się 2–7 dni abstynencji seksualnej, czyli bez wytrysku. Zbyt krótki odstęp może obniżyć liczbę plemników w ejakulacie, natomiast zbyt długi może pogarszać ich ruchliwość. Ten zakres pozwala uzyskać wynik najbardziej porównywalny ze standardami oceny nasienia.
Unikaj alkoholu i substancji psychoaktywnych
Przed badaniem warto unikać alkoholu, szczególnie w większych ilościach. Alkohol może wpływać na funkcjonowanie organizmu i pośrednio na parametry nasienia. Jeśli pacjent regularnie spożywa alkohol, pali papierosy lub stosuje inne substancje, warto poinformować o tym lekarza podczas interpretacji wyniku.
Poinformuj o lekach, infekcji i gorączce
Niektóre leki, choroby, infekcje oraz gorączka mogą przejściowo pogarszać jakość nasienia. Szczególne znaczenie ma gorączka lub stan zapalny w okresie poprzedzającym badanie, ponieważ proces powstawania plemników trwa wiele tygodni.
Ważną informacją jest także stosowanie sterydów anaboliczno-androgennych, zarówno obecnie, jak i w przeszłości. Mogą one zaburzać gospodarkę hormonalną i istotnie wpływać na produkcję plemników.
Unikaj przegrzewania jąder
Przed badaniem warto unikać sauny, gorących kąpieli, jacuzzi oraz długotrwałego przegrzewania okolicy jąder. Spermatogeneza przebiega prawidłowo w temperaturze niższej niż temperatura ciała, dlatego przegrzewanie może negatywnie wpływać na parametry nasienia.
Nie zmieniaj sztucznie swojego trybu życia
Badanie powinno odzwierciedlać codzienne funkcjonowanie organizmu. Nie ma potrzeby nagle zmieniać diety, aktywności fizycznej czy stylu życia tylko po to, aby „poprawić” wynik. Warto natomiast poinformować lekarza o intensywnych treningach, pracy w wysokiej temperaturze, przewlekłym stresie lub innych czynnikach, które mogą mieć znaczenie.
Poinformuj o chorobach przewlekłych
Choroby przewlekłe nie są przeciwwskazaniem do wykonania badania nasienia, ale mogą wpływać na jego wynik. Informacje o chorobach, leczeniu i przebytych zabiegach pomagają prawidłowo zinterpretować wynik.
Zadbaj o higienę
Przed pobraniem próbki należy umyć ręce oraz okolice narządów płciowych. Ma to szczególne znaczenie, jeśli wykonywany jest również posiew nasienia, ponieważ zanieczyszczenia z rąk lub skóry mogą wpłynąć na wynik mikrobiologiczny.
Pobierz całą próbkę do odpowiedniego pojemnika
Próbkę należy oddać do jałowego pojemnika otrzymanego z laboratorium lub zakupionego w aptece. Do badania powinna trafić cała ilość ejakulatu, ponieważ każda część próbki ma znaczenie diagnostyczne.
Nie należy używać zwykłych prezerwatyw ani lubrykantów, ponieważ mogą wpływać na wynik. Jeśli wystąpi trudność z pobraniem próbki albo część ejakulatu zostanie utracona, należy poinformować o tym personel.
Zwróć uwagę na czas dostarczenia próbki
Najlepiej oddać próbkę w laboratorium. Jeśli próbka pobierana jest w domu, należy dostarczyć ją zgodnie z instrukcją laboratorium, zwykle możliwie szybko, najczęściej w ciągu 30–60 minut. W czasie transportu próbka powinna być przechowywana w temperaturze zbliżonej do temperatury ciała, nie należy jej wychładzać ani przegrzewać.
Zadbaj o komfort psychiczny
Stres może wpływać na funkcjonowanie organizmu i utrudniać pobranie próbki. Warto zaplanować badanie tak, aby mieć wystarczająco dużo czasu i możliwie spokojne warunki.
Ważne
Podczas oddawania próbki należy zanotować czas pobrania, długość abstynencji seksualnej oraz poinformować personel o ewentualnych trudnościach lub niepełnym pobraniu. Te informacje są ważne dla prawidłowej interpretacji wyniku.
Odpowiednie przygotowanie do badania nasienia pozwala uzyskać wiarygodny wynik i ułatwia jego ocenę. To ważny pierwszy krok w rzetelnej diagnostyce męskiej płodności
Autorką artykułu jest dr n. med. Izabela Dymanowska
Specjalistka z zakresu ginekologii i położnictwa, w trakcie specjalizacji z endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości, w trakcie szkolenia z ginekologii dziecięcej i dziewczęcej, androlog kliniczna.
Asystentka w Samodzielnej Pracowni Endokrynologii Ginekologicznej i Ginekologii Małoinwazyjnej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Autorka publikacji z zakresu ginekologii i położnictwa, ultrasonografii. Uczestniczka licznych konferencji i szkoleń o zasięgu międzynarodowym dotyczących ultrasonografii oraz ginekologii i położnictwa, niepłodności oraz zaburzeń endokrynologicznych pary.
Partner
Wydarzenie edukacyjne realizowane jest dzięki wsparciu finansowemu partnera IBSA Poland sp. z o.o.
PL-EDU-FER-2026-3